Verhouding kosten - inkomsten

Uit het jaarverslag van de Lijn blijkt dat de verhouding tussen de ontvangsten ten opzichte van de kosten (dekkingsgraad) sinds 1999 gehalveerd is tot 15%. De Lijn wordt op deze manier bijna volledig afhankelijk van de overheidsdotaties of exploitatiesubsidies: deze zijn gestegen van 311 miljoen euro in 1999 tot 850 miljoen euro in 2009 (= × 2,73).

Intussen stegen de kosten per aangeboden voertuigkilometer van 3,18 euro in 1999 tot 4,07 euro in 2007. Dit is een stijging van 28%. Bij de Waalse Vervoersmaatschappij (TEC) was dat in 2006 een stijging van slechts 12%, namelijk 3,83 euro. Met andere woorden: de Lijn kampt met een structurele problematiek van te sterk stijgende kosten en de te lage inkomsten. Daardoor moet ook de Vlaamse belastingbetaler ieder jaar steeds weer geld toesteken aan de Lijn.

Ik hoop dat in de nieuwe beheersovereenkomst met de Lijn de nodige maatregelen voorzien worden om de maatschappij opnieuw structureel gezond te maken. Het huidige aanbod in de basismobiliteit en netmanagement zal daarbij grondig herbekeken moeten worden. De door het Vlaams Parlement gevraagde externe doorlichting is meer dan nodig!

Aantal reizigers

Ook pocht de Lijn ermee dat ze in 2008 meer dan een half miljard reizigers heeft vervoerd. Dit is erg overdreven en gebaseerd op eigen berekeningen. De toename van het aantal reizigers zit hem voornamelijk bij de abonnementen. In 2008 gebeurden 78 % van het aantal geraamde verplaatsingen met een abonnement, in 1999 was dit nog 54%. Liefst 96 % van de toename van het aantal reizigers zit hem bij de abonnementen en een aanzienlijk deel van de toename van aantal abonnementen is gelokaliseerd bij gratis of aan sterk verlaagde prijzen bezorgde abonnementen.

De forfaitaire toerekening van het aantal ritten per abonnement gebeurt aan de hand van volgende regel: 90 per maand voor abonnementhouder die in de stad woont  en 52 per maand voor anderen. Op die manier komt men aan 508 miljoen reizigers. Dit is echter ontzaglijk hoog in vergelijking met andere openbare vervoersmaatschappijen. Deze manier van redeneren dateert uit de tijd dan een abonnement nog erg duur was en pas rendeerde wanneer je er heel veel ritten mee deed.

Aantal reizen per maand voor abonnementen

	stad	streek
De Lijn	90	53
NMBS	40	40
Nederland (a)	47 à 51	43 à 44
MIVB (b)	28 à 55	n.v.t.

• (a) op basis van z.g. WROOV-plus onderzoek 2000-2001; stad = zeer sterk stedelijk en sterk stedelijk gebied; streek = weinig stedelijk en niet stedelijk gebied
• (b) Coëfficiënten worden opgemaakt en jaarlijks geactualiseerd op basis van onderzoek uitgevoerd door een extern studiebureau; de "28" betreft gratis abonnementen voor 6-12-jarigen.

Indien men de parameters zou hanteren van de veel duurdere, Nederlandse abonnementen, komt men tot verrassend andere cijfers: Vlaanderen kent geen 508 miljoen, maar 374 miljoen reizigers. De Vlaamse verkeersmaatschappij kan dus best wat meer bescheidenheid aan de dag leggen vooraleer het zich, op basis van eigen (foute) berekeningen, tot Europees kampioen verklaart.